مىكند : اراد ان لا يحرج احدا من امته . يعنى حضرت پيغمبر ( ص ) خواست كه كسى از امت خود را بمشقت نيندازد . اين سخن صحابى جليل القدر ( عبد الله بن عباس ) نص صريح است در عدم اراده جمع صورتى و اثبات جمع حقيقى در غير خوف و سفر ، زيرا جمع صورتى بسيار مشكل است چون اول و اخر وقت نماز خصوصا در ان زمانها كه ساعت اختراع نشده بود تشخيص داده نمىشد . 10 - و همين علت را صحابى جليل ديگر معاذ بن جبل بيان داشته است قال جمع رسول الله ( ص ) فى غزوة تبوك . . . فقال اراد ان لا يحرج امته . 11 - و عن العقيلى : مردى به ابن عباس گفت : الصلاة ( يعنى وقت نماز است نماز بخوانيم ) ابن عباس ساكت شد آنمرد دوباره صدا زد الصلاة ابن عباس چيزى نگفت ، باز آنمرد تكرار كرد الصلاة . ابن عباس گفت بى مادر ! ايا بما نماز را ياد ميدهى و ما نماز را در زمان رسول الله ( ص ) جمع ميكرديم ( كنا نجمع بين الصلاتين على عهد رسول الله ( ص ) . هركسى بخواهد همه روايات را مطالعه كند بصحاح مراجعه كند خصوصا به صحيح مسلم از ص 215 تا ص 218 ج ه . بهرحال مجموع اين احاديث چند موضوع را اثبات ميدارد . 1 - جواز جميع حقيقى بين ظهرين و مغربين . 2 - اراده جمع صورى از اين احاديث مفهوم نمىشود . 3 - جواز جمع حقيقى در سفر كه عجله داشته باشد . 4 - جواز جمع حقيقى در مطلق سفر .